100Jaar

Van een vernieuwende zelfbedieningszaak naar een gespecialiseerde slijterij

Als Nederland begin jaren ´50 door de wederopbouw steeds welvarender wordt, ontwikkelt ook de streek langs het kanaal zich sterk. Er ontstaan steeds meer winkeltjes en kleine bedrijven rondom wat dan wel ´de langste winkelstraat van Europa´ wordt genoemd. Maar ook de landbouwers in de omgeving boeren goed. En de groothandel  en de winkel van de familie Muthert groeien als ´vaste´ toeleverancier met de bedrijvige streek mee. 
De komst van zoon Frans in de zaak brengt veel verandering teweeg voor het ouderlijk echtpaar. Frans Muthert is in 1949 getrouwd met ´Ina´ Gesina Willemina Homan (1927), dochter van de eigenaar van hotel Homan in Sellingen.  Als kinderen uit een ondernemersgezin maken ze zich het vak van winkelier snel eigen. En ze willen daarin hun eigen koers gaan varen... Dat is niet altijd gemakkelijk voor de ouders Aeilke en Trijntje, die aan de Schoolstraat altijd gewend zijn geweest de lakens uit te delen.  
Ze zien in deze jaren hoe de levens van hun kinderen zich elk op een eigen wijze ontwikkelen. Want het is allesbehalve een ´doorsneegezin´… Als oudste zoon legt Chris Muthert zich toe op het opknappen van oude hotels, die hij daarna een tweede leven geeft. In Zwolle wordt hij eigenaar van een hotel, café en restaurant dat al snel de naam ´Hotel Muthert´ krijgt en in de jaren erna volop furore maakt.  
Met de jongere zoon Popko loopt het helaas anders af. Door zijn zwakke gezondheid wordt hij ziek en overlijdt hij al in 1954, op pas 30-jarige leeftijd. Het geliefde ´Hotel Dik´, dat tot die tijd in zijn handen was, wordt daarna als familiebezit verkocht. De dochters van Aeilke en Trijntje trouwen ondertussen en komen ´goed terecht´, ze huwen een bankdirecteur, een hoofd van de school en een boer. Jongste dochter Trijnie blijft als nakomertje nog  in huis bij Aeilke en Trijntje, die de zaken langzaamaan uit handen gaan geven.

 Uitreksel kvk Frans Muthert Grossierderij het Noorden 1955

Uitreksel KvK Slijterij Frans Muthert / Grossierderij het Noorden
Frans Muthert neemt in 1955 de grossierderij en het levensmiddelenbedrijf van zijn vader Aeilke Muthert over.
De winkel en het pakhuis zijn op Schoolstraat 48 in Musselkanaal gevestigd. In het dossier van de Kamer van Koophandel
wordt eveneens het oprichtingsjaar vermeld: 1918.

 

Frans Muthert neemt in 1955 de grossierderij en het levensmiddelenbedrijf van zijn vader Aeilke Muthert over. De winkel en het pakhuis zijn op Schoolstraat 48 in Musselkanaal gevestigd. In het dossier van de Kamer van Koophandel wordt eveneens het oprichtingsjaar vermeld: 1918.  
Als Frans en Ina het vak in de vingers hebben, besluiten Aeilke en Trijntje in 1955 te verhuizen naar hun ´woning´, die ze al halverwege de jaren ´30 aan de Schoolstraat 42 hebben laten bouwen. In het weekend gaan ze vaak met de auto op stap en rusten onderweg uit met een kopje koffie. Maar ze nemen als ouders ook nu hun verantwoordelijkheid. Trijnie  wordt al jong meegegeven dat ze moet ´doorleren´, zodat ze later zelfstandig kan zijn. Ze neemt deze les ter harte en vindt later een passende baan in het onderwijs. 
Frans en Ina werken vanaf 1955 zelfstandig in de winkel en groothandel aan de Schoolstraat 48.      Op 9 maart 1955 wordt de zaak bij de notaris Gerrit Grutterink in Borger door vader Aeilke Muthert officieel overgedragen aan zijn zoon Frans Hendrik  Muthert.  Frans huurt het eigendom van zijn ouders. Elke zaterdag wordt de huur netjes door hem betaald, ´ten huize´ van de verhuurder, zijn vader. De huur gaat al in 1954 in, maar Frans zal het geheel pas vele jaren van zijn familie kopen.  
Zo wordt Frans Muthert de nieuwe eigenaar van de winkel, de grossierderij én het café aan de Schoolstraat in Musselkanaal. De vader  Aeilke Muthert staat hen met raad en daad  terzijde. Het afscheid van het ondernemerschap valt het oudere echtpaar zwaar immers ´niets doen´ ligt niet in hun aard… Ze houden nog lange tijd contact met oud-medewerkers en willen ´tussendoor´ ook nog wel eens zelf vanuit huis een fles drank aan klanten verkopen... Tegen een scherpe prijs uiteraard, want de handel zit nu eenmaal in hun genen. Aeilke Muthert overlijdt na een ongelukkige val in 1963, op 70-jarige leeftijd.
Frans Muthert heeft als ondernemer een ´zachter´ karakter dan zijn beide ouders. Hij is  sociaal en altijd vrolijk. Dat maakt hem bij de klanten geliefd, men spreekt met  waardering over hem. Ook Ina Muthert-Homan werkt volop mee in de winkel. Ze haalt haar rijbewijs en het is haar taak om met het Volkswagenbusje bij particuliere klanten langs te gaan en bij hen de winkelboekjes op te halen. In deze boekjes noteren de klanten hun bestellingen voor de week, die vervolgens door mevrouw Muthert worden ingepakt en op vrijdag weer worden rondgebracht.  
 De klanten bevinden zich veelal in de streek rondom het langgerekte Musselkanaal. En dat kan een heel eind rijden zijn. Soms komt het voor dat iemand is vergeten om de week ervoor een boodschap op te schrijven. Mevrouw  Muthert is dan niet te beroerd om helemaal terug te rijden naar Musselkanaal en het vergeten artikel alsnog thuis te brengen. Ook al betreft het een pond zout van zeven cent…  
Het gaat de zaak voor de wind. Er zijn een achttal mannen en (buur)vrouwen in dienst. Ze helpen zowel in de winkel als bij de groothandel. Vooral tegen het weekend is het druk, als de weekboodschappen thuis worden bezorgd. Vaak geeft men nog wat zoetigheid mee, als kleinigheid voor de gezinnen. Ook de arbeidersgezinnen uit het dorp komen graag en  krijgen dan meestal wat beschuit, boter of suiker over de toonbank toegeschoven of als er even geen geld is, kan het opgeschreven worden in het boek. Dat tekent de sterke sociale en bindende rol die de winkel in de buurt inneemt. Ook houdt Ina een deel van de boekhouding bij.

Frans Muthert eigen label Jonge Jenever Frans Muthert eigen label Vieux
Frans Muthert is een vernieuwende winkelier. Hij ontwikkelt vanaf de jaren ´60 tal van dranken
die door hem naar eigen recept worden gemaakt en  onder eigen etiket worden verkocht. 

 

 

Maar Frans Muthert is ook een vernieuwende winkelier. Hij ontwikkelt vanaf de jaren ´60 tal van dranken die door hem naar eigen recept worden gemaakt en onder eigen etiket worden verkocht.

 

Steeds meer mensen komen in het bezit van een auto en zijn in staat om zelf de boodschappen te halen. Hier speelt hij op in. De nieuwe zelfbedieningszaak komt aan de voorzijde, in de ruimte waar eerst het pakhuis was. De klanten leggen hun boodschappen in een mandje  en rekenen af bij één van de twee kassa’s.

 

De zelfstandige slijterij komt in het gedeelte waar de kruidenierszaak was. Dan ook  verandert hij de naam A. Muthert in Frans Muthert. Het café bevindt zich aan de andere zijde en wordt verhuurd aan de familie Herder.
Naarmate de concurrentie van andere, grote supermarkten toeneemt, besluit Frans om zich te gaan specialiseren. Hij richt zich begin jaren ´70 meer op de drankverkoop en gaat als ´groot- en kleinhandel in sterke, zwak alcoholische en alcoholvrije dranken´ verder. Hij past niet alleen zijn assortiment aan, maar communiceert ook anders in de media.  Zijn advertenties in de plaatselijke kranten worden dan steevast voorzien van zijn eigen portret met als persoonlijke boodschap: "Ja, ik sta in voor de kwaliteit: van elke bij mij gekochte fles, tot de laatste druppel uit uw glas." Zo onderscheidt hij zich met een gespecialiseerd assortiment aan dranken en een vakkundige, persoonlijke aanpak van ´het gros´ aan supermarkten dat her en der uit de grond schiet. 
Het café wordt gesloten, de verkoop van drank vindt voortaan alleen  vanuit de slijterij in het winkelpand plaats. Als winkelier ondervindt hij wel steeds meer concurrentie van de  ´goedkope´ supermarkten. Maar hij weet daar op gepaste wijze op in te spelen. De supermarkten hanteren in deze jaren een ´verticale prijsbinding´, wat inhoudt dat men overal dezelfde prijs voor de verkoop van levensmiddelen hanteert. Zo probeert de VIVA, de ´Bond van Merkartikelen´, een groot aantal merkartikelen te beschermen. Maar de handelaar Frans Muthert heeft daar zo zijn eigen kijk op…  
Wat bier betreft werkt hij met ´vrije artikelen´ en speciale aanbiedingen. Een krat Amstel-pils wordt in zijn winkel verkocht voor f 9,85. Dat komt neer op 41 cent per flesje. Bij aankoop van een tweede krat, zakt de prijs naar 37 cent per flesje. Neemt men er een derde krat bij, dan kost een flesje nog maar 33 cent. Zo weet hij op inventieve wijze  klanten aan zich te binden. Niet alle merken laten zich echter zo verkopen. Heineken-bier, van dezelfde brouwerij, hanteert wel een bindende prijs van 49 cent per flesje.  "Voornamelijk voor de concurrentiestrijd hebben wij dit vrije artikel", vertelt Frans in 1972 aan het ´Nieuwsblad van het Noorden´. "Mijn bieromzet is daardoor sterk verhoogd."  
De verkoopcijfers bewijzen het gelijk van zijn aanpak. Waar Frans Muthert eerst 150 tot 200 kratten bier per week verkocht, stijgt dat naar maar liefst 700 kratten per week. Dat levert hem weer voordelen op bij de inkoop, omdat hij daardoor een ´kwantumkorting´ ontvangt. En dit geeft hem weer de ruimte bij het vaststellen van een scherpe prijs voor zijn andere artikelen.. Zo is hij als kleine middenstander veel ´grote jongens´ toch te slim af. 
Vooral bier is voor hem een ´lokmiddel´ om klanten naar de winkel aan de Schoolstraat te krijgen. Door enkele grote fusies loopt het aantal ´zelfstandige´ brouwerijen in het land sterk terug, maar de omvang van biermerken neemt daarentegen wel toe. Want de Nederlander gaat in de welvarende jaren ´70 steeds meer bier consumeren. "Als ik geen  goedkoop bier heb, gaan ze naar een ander", vertelt Frans Muthert. "Maar ze kopen daar dan ook de andere artikelen." 
En de aanpak werkt eveneens bij de groothandel. Daar vraagt Frans Muthert voor verenigingen ´een gulden minder´ voor een fles jenever, bij een bepaalde afname. Het verzekert hem jarenlang van een grote, trouwe klandizie binnen het rijke verenigingsleven in de wijde omgeving. Ook regelt hij stands op drukbezochte beurzen en brengt daar met veel verve zowel alcoholische dranken als frisdranken aan de man. Het zorgt ervoor dat ´Frans Muthert´ als slijterij in deze jaren echt een begrip wordt in de Kanaalstreek.

Advertentie Slijterij Frans Muthert

 

Zijn inventieve, prijsbewuste werkwijze biedt de winkelier Muthert zo nog jarenlang de mogelijkheid een breder assortiment te blijven voeren. Hoewel hij andere producten soms onder de kostprijs moet verkopen... Bij bepaalde gangbare producten,  verdwijnen de winstmarges zelfs geheel. Door de bijkomende kosten van personeel, reclame en huisvesting breekt voor veel middenstanders dan ook een moeilijke tijd aan. Slechts enkele overleven.

 

Tags:

Deel 4: De oorlogsjaren

Als de oorlog in 1940 aanbreekt en de Duitsers ons land binnenvallen worden veel zonen uit Groningen opgeroepen om hun dienstplicht te vervullen. Voor de oudste zoon Chris zit de diensttijd er dan net op, hij weet zich wel te redden. Maar als zijn jongere broer Popko een oproep voor het leger krijgt, komt zijn moeder Trijntje in actie. Ze meldt zich met vader Aeilke bij het militaire hoofdkantoor in Emmen, waar de Duitsers het inmiddels voor het zeggen hebben  en geeft aan dat Popko fysiek te zwak is om in het leger te gaan. Dat willen de Duitsers echter eerst met eigen ogen zien...  
 
Als ze daarna de familie Muthert in Musselkanaal bezoeken en bemerken dat er naast levensmiddelen ook alcohol wordt verkocht, stellen ze een speciale "regeling" voor. Popko Muthert hoeft zich niet als dienstplichtige te melden, mits de Duitsers met enige regelmaat langs kunnen komen om drank in te slaan. De familie Muthert gaat met tegenzin met dit voorstel akkoord. Want op deze wijze kan de zwakke gezondheid van Popko toch nog worden ontzien. In de oorlogsjaren staan dan weleens  Duitse wagens bij het café van Muthert. 
 
Ook in oorlogstijd blijft Aeilke Muthert volop ondernemen. In 1942 koopt hij het bekende "Hotel Dik" in Nieuw-Buinen. Daar wil hij zijn oudste kinderen een eigen toekomst laten opbouwen. Chris Muthert, de oudste zoon, is een ondernemende jongeman die inmiddels met een vrachtwagen als "expediteur" de kost verdient.  En zijn jongere broer Popko Muthert blijft zwak van gestel. Daarom maakt Aeilke een plan: Popko en  zus Antje Jantina krijgen in 1943 "Hotel Dik" onder hun hoede. Een ervaren hulp ondersteunt hen in het huishouden. De "rustige" omgeving van Nieuw-Buinen lijkt de ouders voor hun kinderen een veilige plek om in oorlogstijd een eigen zaak op te zetten. Ook de jongste kinderen  van het gezin dragen hun steentje bij. Zo moet Frans regelmatig op de fiets boodschappen wegbrengen voor zijn ouders.     
 
Het is sommige inwoners van Musselkanaal een doorn in het oog als ze weer eens een Duitse auto bij het café van de familie Muthert zien staan. Maar men kent de aanleiding niet... En verder is er vrijwel niemand in het dorp van op de hoogte dat er in het woonhuis bij de winkel verschillende onderduikers verborgen zitten. Het zijn allen jongens uit de veenstreek die in 1943 na een oproep van de "Arbeitseinsatz" weigerden om voor de Duitsers te werken. Bij Muthert vinden ze veilig onderdak. De aanwezigheid van Duitse militairen in het café geeft de familie Muthert zo een dekmantel. De speciale "regeling" met de Duitsers maakt deze locatie immers "onverdacht"... 
 
De wijze waarop Aeilke en Trijntje Muthert dit "dubbelspel" spelen, kenmerkt hun onverschrokken houding. Achter in de opslagruimte van de groothandel "Het Noorden" wordt zelfs clandestien geslacht, terwijl de Duitse soldaten in het café hun borrel drinken.  Ondertussen wordt er ook "gewoon" boodschappen geleverd aan de familie van herenboer en vervener Maarsingh, die de villa "Huize ter Marse" bij de watertoren bezit. In deze villa woont in de oorlogsjaren Jacob Maarsingh, die als NSB-er gemachtigde van Mussert voor de provincies Groningen en Drenthe is.  Voorzichtigheid is geboden dus... 
 
Als in 1943 blijkt dat Trijntje op hoge leeftijd alsnog in verwachting is, wordt dit aan het gezin nog niet verteld. Men wacht eerst af. Op een gezinsfoto die in de zomer van 1943 is gemaakt, is dat mooi in beeld gebracht. De kinderen staan fier rond hun zittende ouders geportretteerd. Moeder Trijntje is zwanger van de jongste. Enige maanden later wordt dochter "Trijntje" in goede gezondheid geboren, die als "nakomertje" een warm welkom vindt in het grote gezin.

Gezinsfoto familie Muthert 1943 - 100 jaar Muthert

De oorlog eist desalniettemin een zware tol in Musselkanaal. Diverse Joodse gezinnen uit Musselkanaal van onder ander Schoolstraat, Schoolkade, Sluisstraat en de Sluiskade zijn in 1942 en 1943 naar vernietigingskampen zoals Sobibor en Auschwitz in Polen afgevoerd. 

Na afloop van de oorlog in mei 1945 worden collaborerende NSB-ers opgepakt en bestraft. 
En  komen "de onderduikers" aan de Schoolstraat 48 naar buiten. Zodra de buurtbewoners horen wat er op de Schoolstraat in werkelijkheid gebeurd is,  begeven ze zich naar de winkel van de familie Muthert.  Daar wordt vader Aeilke door zijn dorpsgenoten op de schouders gezet en als een ware held door hen langs het kanaal gedragen.  
 
Na de oorlog herstelt het leven zich langzaam in Musselkanaal. De scheepvaart langs het kanaal komt weer opgang,  de handel leeft op, er komen meer levensmiddelen beschikbaar. Wekelijks worden bij de familie Muthert grote voorraden suiker, zout, beschuit, koffie, thee én sterke drank over water aangevoerd en in het pakhuis opgeslagen.  Aeilke begeeft zich op dinsdag voortaan weer naar Groningen, om nieuwe producten te zien en met de fabrikanten prijsafspraken te maken. 
En moeder Trijntje geeft met haar natuurlijke overwicht de winkel opnieuw de allure van weleer. 
De vrachtschepen die Musselkanaal in deze jaren aandoen, leggen meestal vlakbij Muthert aan. Met grote zakken worden de voorraden zout, suiker, beschuit, koffie en thee in grootverpakkingen over een plank aan de kade gebracht en vandaar op de rug naar het pakhuis gesjouwd. Daar wordt alles de trap op gedragen en op zolder opgeslagen, klaar om uitgepakt en opnieuw ingepakt te worden voor de klanten. Het is elke keer weer een heel karwei... De drank wordt daarom in grote vaten beneden in het pakhuis bewaard.  
 
Eind jaren 40 neemt de welvaart onder bevolking weer toe. Dat merkt men in de winkel ook. Aeilke en Trijntje krijgen vanaf dan versterking van hun jongste zoon Frans. Want het is "een gewoonte" in de streek dat de oudste zonen een eigen zaak hebben en de jongste zoon de zaak van vader overneemt. Zo komt een nieuwe generatie Muthert in beeld.

Tags:

De crisisjaren '30

In de lastige crisisjaren ´30 ziet Aeilke Muthert juist veel kansen. De ´beurskrach´ van 1929, waarbij de aandelenkoersen op de beurs in New York hard onderuit gaan en er vervolgens een wereldwijde financiële crisis uitbreekt, heeft ook voor Nederland verregaande gevolgen. De werkloosheid in ons land neemt begin jaren ´30 sterk toe en de overheid zet alle zeilen bij om werkloze arbeiders van ´werkverschaffing´ te voorzien. Ook de ´herenboeren´ uit Groningen merken dat het tij keert. Tal van landarbeiders krijgen ontslag of moeten tegen een karig loon hard werken op het land. Veel arme gezinnen emigreren daarom naar elders en belanden via hun kerkgenootschappen uiteindelijk in Amerika of Afrika.

Blauwdruk nieuwbouw Cafe A. Muthert
Aeilke Muthert richt een café op waar men in crisistijd een borrel kan drinken Een ´vergunningslokaal´ tussen het winkelhuis en het pakhuis in.

Het pakhuis is rond 1930 verder uitgebreid. Maar Aeilke Muthert is een rasondernemer die in crisistijd juist veel kansen ziet. Mede als gevolg van de crisis neemt het alcoholgebruik toe, want men wil graag een borrel om het leed te verzachten... .. Maar ´schenken´ in de winkel mag niet. Dus richt Aeilke Muthert  een apart ´vergunningslokaal´ op, dat als café dient. 
Aeilke besluit  in 1934 om een aparte cafégelegenheid te bouwen. Het nieuwe, moderne café zal uiteindelijk naast het winkelhuis worden gebouwd.
De gebroeders Blauw uit Gasselternijveen verzorgen als architecten het ontwerp, de gebroeders Benus uit Musselkanaal werken het als aannemer verder uit. In ´Café A. Muthert´ kan men vanaf najaar 1934 voor een borrel terecht, meestal een goed glas jonge jenever, maar de gelegenheid dient ook als plek waar kleine bijeenkomsten zoals openbare verkopingen plaatsvinden. Het café is voor velen een uitkomst. Vaak lopen arbeiders na een lange werkdag op het land of in de fabriek binnen voor een ´opkikker´. Het is een schrale troost in barre tijden.

Cafe A. Muthert - Slijterij Frans Muthert 100 jaar

Aeilke is een ondernemende man die overal mogelijkheden ziet. Ook in deze lastige jaren... Hij koopt eveneens twee andere kruidenierszaken in Musselkanaal, aan de Marktstraat en in de Schoolstraat. Deze winkels dienen als ´dependance´ van zijn eigen zaak. En het biedt zijn opgroeiende kinderen alvast de mogelijkheid het vak te leren kennen. Want Aeilke en Trijntje Muthert willen er zorg voor dragen dat hun kinderen al snel op eigen voeten kunnen staan.
De kruidenierswinkel en de groothandel ´Het Noorden´ in Musselkanaal blijven in deze jaren de voornaamste bron van inkomsten. De winkel wordt door bezoekers vaak als ´anders´ ervaren, het is er luxueuzer dan men gewend is. Maar ook de bediening is vriendelijk en het personeel wordt er goed verzorgd. Vooral de flessen jenever, likeur en vieux zijn erg geliefd. En de winkel voorziet het hele dorp van de benodigde levensmiddelen. Maar Aeilke ziet overal handel in... Als de crisis aanhoudt en zelfs de ´herenboeren´ op het Groningse platteland in de jaren ´30 hun inboedel te koop aanbieden, koopt hij waardevol servies voor een prikkie op. Als hij eens een ´scheepslading´ antiek koopt, steekt Trijntje er echter een stokje voor. Dat vindt ze te ver gaan... 
Na het overlijden van vader Popko Frans Muthert in de zomer van 1935 is het aan zijn jongere zonen Popko Jan en Frans Hendrik om zijn nagelaten kruidenierszaak voor te zetten. In het voorjaar van 1937 heropenen ze aan de Verbindingsweg in Musselkanaal het levensmiddelenbedrijf ´Gebroeders Muthert´. Het is een mooie, grote winkel in kruidenierswaren, drogisterij-artikelen en huishoudelijke artikelen. Zo bestaan de zaken van de drie broers Muthert op goede voet naast elkaar in Musselkanaal, want men gunt het elkaar in de ´koopliedenfamilie´. Deze onafhankelijke, zelfbewuste houding van het echtpaar Muthert wordt in die tijd ´bij toeval´ treffend vastgelegd door een schilder, die voor zijn kunstwerk met levensmiddelen ´in natura´ wordt uitbetaald.

Aeilke Muthert Sr. en zijn vrouw Trijntje Alvering - Muthert 100 jaar
De onafhankelijke, zelfbewuste houding van het echtpaar Aeilke en Trijntje Muthert wordt in deze tijd ´bij toeval´ treffend vastgelegd
door een schilder uit de streek, die voor het kunstwerk met levensmiddelen ´in natura´ wordt betaald.

 

Tags:

De oprichting en eerste jaren

Augustus 1918 markeert de oprichting van de winkel in “Koloniale waren, Gedistilleerd, Haringinleggerij en Vischhandel” en daarmee de voorloper van de huidige slijterij. Nadat Aeilke Muthert werkervaring had opgedaan bij zijn vader  Popko Frans Muthert en met zijn agentschap bij de Firma Bosman te Groningen besluit hij in 1918 voor zichzelf te beginnen aan de Schoolstraat te Musselkanaal . Samen met zijn vrouw Trijntje Alvering neemt Aeilke na hun huwelijk op 22 augustus 1918 intrek aan de Schoolstraat 31 (wat later is veranderd in 48) en trots laat hij een eigen logo ontwerpen voor de etiketten van de jeneverflessen als "Grönniger Olle Kloare". AAM (Aeilke Muthert Musselkanaal) anno 1918.

Gronniger Olle Kloare AAM Muthert Musselkanaal 1918

In het najaar van 1918 breekt in Musselkanaal immers een  bijzondere tijd aan. Door de langdurige oorlog om ons heen is er in het land een groot gebrek aan brandstoffen. Er is veel vraag naar turf, waarvan de prijs explosief stijgt. Voor de talrijke verveners uit de gemeente Onstwedde breekt een gouden tijd aan, er wordt volop turf afgegraven en verhandeld. Door de nood aan levensmiddelen stijgt ook de vraag naar aardappelen, de aardappelfabrieken in Musselkanaal kennen eveneens hoogtijdagen. De winsten nemen toe, de lonen van turfstekers en arbeiders stijgen en de consumptie floreert. En daar kan de handel weer volop van profiteren…

Aeilke heeft al snel de handen vol. Met het oog daarop breidt hij zijn bedrijf in het "winkelhuis" verder uit. Aan de straatzijde vestigt hij zijn kruidenierswinkel, met daarachter een pakhuis voor de groothandel. Vanaf 1920 wordt dat het onderkomen van grossierderij "Het Noorden", zoals de groothandel voortaan heet. Want Aeilke Muthert is een ondernemer die in het klein begint, maar groot denkt.

Blauwdruk woonhuis en pakhuis Muthert en Grossierderij het Noorden in Musselkanaal
Het woonhuis aan de Schoolstraat wordt in 1920 uitgebreid met een nieuwe, ingebouwde winkel. Het pand wordt dan een "winkelhuis" Achter het pand ligt een klein pakhuis dat onderdak biedt aan grossierderij "Het Noorden".

Maar niet alles is zonneschijn... Begin 1924 breekt er brand uit in het pand aan de Schoolstraat, dat als "winkelhuis" dienst doet. Gelukkig dekt de verzekering de schade. In de maanden erna laat Aeilke op hetzelfde perceel een geheel nieuw woon- en winkelhuis bouwen, met ernaast een groot pakhuis. De fraaie entree van de winkel en het pakhuis ligt langs het kanaal en geeft de zaak een bijzondere allure. 

Blauwdruk nieuwe winkelpand, woonhuis en pakhuis Muthert Musselkanaal
Na een brand in januari 1924 laat Aeilke Muthert op dezelfde locatie een fraai, nieuw woon- en winkelhuis met een groot pakhuis ernaast bouwen. Het stijlvolle ontwerp is van de hand van architect G. van der Mei uit Stadskanaal.

 

Begin jaren ´20 gaat de zaak van  vader Popko Frans Muthert minder goed en verkoopt hij zijn veengronden én het woon- en winkelhuis aan de Oosterkade in Stadskanaal, waar Aeilke ooit het vak heeft geleerd. Aeilke schiet zijn familie te hulp. Hij zorgt ervoor dat zijn vader een nieuw woon- en winkelpand krijgt aan de Verbindingsweg 3 in Musselkanaal. Dat is ook de plek waar zijn jongste zonen van Popko Frans, Popko Jan en Frans Hendrik, de jaren erna het vak van kruidenier van vader kunnen leren. Zo blijft de familie bijeen. 

 

Het zorgt er tevens voor dat het echtpaar Muthert-Ham alsnog een mooie "oude dag" kan  
beleven. Op vrijdag 4 juli 1930 wordt op feestelijke wijze met de hele familie hun 40-jarig huwelijksfeest gevierd. Het gezin van Aeilke en Trijntje breidt zich verder uit. In deze jaren worden de kinderen Antje Jantina (1918), Christianus (1919), Jantina (1922), Popko (1924), Frans Hendrik (1926), Trijntje Jeanette (1930. Heel verdrietig overlijdt ze twee maanden later) en pas veel later Aaltje (1938) en Trijntje Jeanette (1943) geboren. 

Aeilke Muthert is ook een aantal jaren bestuurslid van "2e afdraai en omgeving", de plaatselijke belangenvereniging die zich sterk maakt voor een betere infrastructuur. Ondertussen loopt het zakelijk gezien naar wens. Voor het vervoer van de producten naar de winkeliers in de omgeving wordt een bestelwagentje aangeschaft. Dat is wel zo gemakkelijk... Eind 1929 koopt Aeilke een aangrenzend perceel van buurman Sijpkes. Hij geeft aannemer Benus de opdracht de zaak verder uit te breiden. Zo ontwikkelt de bloeiende zaak van Aeilke Muthert zich stapsgewijs verder.

In de jaren ´20 en ´30 van de 20e eeuw zijn Stadskanaal en Musselkanaal drukbevaren plaatsen met veel goederentransport over het spoor. De bebouwing rondom het kanaal neemt alsmaar toe en concentreert zich in een lang lint aan weerszijden van het kanaal, waar in de nabijheid van de bruggen en de sluizen tal van winkeltjes te vinden zijn. Veel van deze winkeltjes zijn kruidenierszaken waar van alles te koop is, van dagelijkse levensbehoeften tot scheepsbenodigdheden. En uiteraard een borrel voor de schippers... 
 
De talrijke winkeltjes worden bevoorraad door grote grossiers, die meestal in Groningen zijn gevestigd. Via speciale agentschappen weten de grossiers hun voorraad in plaatsen als Stadskanaal en Musselkanaal te verkopen. Met speciale advertenties maken ze in regionale kranten nieuwe producten aan het grote publiek bekend. Maar als Aeilke Muthert de groothandel "Het Noorden" opricht, neemt hij de rol van grossier van hen over. Het is een stap die duidelijk maakt 
dat de handelsplaatsen langs het kanaal zelfstandiger worden en voortaan hun eigen boontjes kunnen doppen.

Voorgevel winkelpand met links pakhuis Grossierderij het Noorden en Muthert
De zussen Alie en Tineke voor de kruidenierswinkel, met de buurvrouw en twee bezoekers. Op de gevel staat in sierlijke letters "Grossierderij, Kruidenierswaren, Wijnen en Likeuren". Links ligt het pakhuis van "Het Noorden"

Op het winkelpand van Aeilke Muthert staat dan ook met trots in sierlijke letters "Grossierderij, Kruidenierswaren, Wijnen en Likeuren" vermeld. Aan straatzijde ligt de kruidenierswinkel, waar veel buurtbewoners hun inkopen doen. Daarachter staat het grote pakhuis waarop de naam "Het Noorden" prijkt. De meeste producten, zoals zout, suiker en meel komen per trein in grote zakken aan, die vanaf het station aan het begin van de Eerste Exloërmond worden opgehaald en naar het pakhuis worden gebracht. Daar worden de producten "omgepakt" in kleinere verpakkingen zodat ze gemakkelijker vervoerd kunnen worden. Ook azijn en spiritus worden van grote vaten in flessen gegoten. Zo worden de producten van "Het Noorden" in "kleinverpakkingen" vervolgens door de familie Muthert naar de talrijke kruidenierswinkeltjes langs het Stadskanaal gebracht.

 

Tags:

Pagina's

Abonneren op 100Jaar